Wikibiopedia

Igor Lewit

Igor Lewit [ˈiɡɔʀ ˈlevɪt] (rosyjski Игорь Семёнович Левит ‘Igor Siemionowicz Lewit’; * 10 marca 1987 w Gorkim, Rosyjska SRR, Związek Radziecki) - niemiecki pianista, który sam siebie określa jako aktywistę politycznego. Od 2019 r. jest profesorem fortepianu na Uniwersytecie Muzyki, Dramatu i Mediów w Hanowerze.

Życie

Młodzież

Matką Lewita jest Jelena Lewit (z domu Rafajewicz), habilitowana nauczycielka muzyki, profesor honorowy, korepetytorka operowa i wnuczka Heinricha Neuhausa. Jego ojciec Siemion był inżynierem budowlanym. W 1995 r. rodzina przeniosła się z Rosji do Hanoweru jako żydowscy uchodźcy kontyngentowi, gdzie Levit uczęszczał do Kaiser Wilhelm i Ratsgymnasium.

Działalność artystyczna

Pierwsze lekcje gry na fortepianie Levit otrzymał od matki w wieku trzech lat. W wieku czterech lat zadebiutował jako solista Ecossaise Ludwiga van Beethovena, a pierwszy koncert dał w wieku sześciu lat z Orkiestrą Filharmonii w Niżnym Nowogrodzie, wykonując Koncert fortepianowy F-dur Haendla. Od 1999 r. przez rok pobierał lekcje gry na fortepianie u Hansa Leygrafa w Mozarteum w Salzburgu, a następnie w wieku 13 lat rozpoczął studia w nowo założonym Instytucie Kształcenia Muzycznego Hochbegabter (IFF) Wyższej Szkoły Muzyki, Teatru i Mediów w Hanowerze. Później uczył się u Karla-Heinza Kämmerlinga, Mattiego Raekallio i Bernda Goetzke. Levit przypisuje wielki wpływ na swój rozwój muzyczny swojemu spiritus rectorowi, węgierskiemu klawesyniście i emerytowanemu profesorowi uniwersytetu Lajosowi Rovatkayowi, który zainspirował go do historycznej praktyki wykonawczej. Levit ukończył studia w 2010 r. dzięki wsparciu Niemieckiej Narodowej Fundacji Akademickiej. Levit otrzymał najwyższą ocenę w historii uczelni za egzamin koncertowy, na którym wykonał Wariacje Diabellego Ludwiga van Beethovena. Od 2000 roku Levit koncertuje w Europie, USA i Izraelu. Koncertował z English Chamber Orchestra, NDR Radiophilharmonie Hannover, Norymberską Orkiestrą Symfoniczną, Orkiestrą Filharmonii w Stuttgarcie i Izraelską Orkiestrą Filharmoniczną. Wykonywał muzykę kameralną z Mischą Maisky’m, Siergiejem Aleksandrowiczem Kryłowem, Kim Kashkashian, Gavrielem Lipkindem i Danielem Müller-Schottem. Levit występował z Maximem Vengerovem i Alisą Weilerstein w trio fortepianowym.

Od października 2019 roku Levit jest profesorem fortepianu na Uniwersytecie Muzyki, Dramatu i Mediów w Hanowerze.Podczas pandemii Corony w 2020 roku Levit dał serię 52 “koncertów domowych” za pośrednictwem Twittera i Instagrama, począwszy od 12 marca. Większość z nich była transmitowana na żywo z jego berlińskiego mieszkania, a jeden z nich odbył się na zaproszenie Franka-Waltera Steinmeiera w berlińskim Bellevue Palace, gdzie zagrał Sonatę Waldstein Beethovena. Po tej serii, w nocy z 30 na 31 maja 2020 r. wykonał na żywo 15-godzinny utwór Vexations Erica Satie, który był również transmitowany przez Internet. W czerwcu 2021 r. był solistą na transmitowanym na cały świat koncercie “Summer Night Concert” Filharmoników Wiedeńskich przed pałacem Schönbrunn, pod batutą Daniela Hardinga. 31 lipca 2021 r. otrzymał owację na stojąco za program Beethoven-Schubert-Prokofiew na Festiwalu w Salzburgu, gdzie od 2017 r. koncertuje jako solista. Koncert odbył się w Großes Festspielhaus. Kilka dni później, również w Salzburgu, zastąpił Marthę Argerich i przejął partię fortepianu w koncercie solistycznym skrzypka Renauda Capuçona.

Zaangażowanie polityczne

Levit wielokrotnie wypowiadał się na Twitterze na tematy polityczne, m.in. przeciwstawiając się antysemityzmowi i wykluczeniu uchodźców. W 2014 r. Levit otrzymał nagrodę Echo Klassik. Levit, który pochodzi z żydowskiej rodziny, zwrócił swoje Echo w proteście przeciwko nagrodzie dla raperów Farid Bang i Kollegah podczas ceremonii wręczenia Echa w 2018 r. i oświadczył: “Dawanie antysemickim hasłom takiej platformy i nagród jest nie do przyjęcia”. W 2015 r. opisał na Twitterze polityka z partii Alternatywa dla Niemiec jako “obrzydliwą szmatę” i zaprzeczył, że jej członkowie są “ludźmi”. Po krytyce Levit wyjaśnił, że użył słowa “człowieczeństwo” w znaczeniu jidyszowego słowa “mentsch”, które oznacza “osobę honorową, rozważną”.W połowie listopada 2019 r. otrzymał e-mail z groźbą śmierci. W odpowiedzi, 29 grudnia 2019 r., opublikował w Tagesspiegel artykuł gościnny zatytułowany Habe ich Angst? Tak, ale nie dla siebie. Przewodniczący Bundestagu Schäuble wykorzystał tę okazję, by wezwać wszystkich obywateli do “położenia kresu antysemityzmowi w Niemczech”. W październiku 2020 r. Levit i inni muzycy protestowali muzycznie przed parlamentem krajowym w Poczdamie przeciwko skrajnie prawicowemu ruchowi Der Flügel w ramach AfD pod hasłem “Skrzydła zamiast skrzydeł”. Levit jest członkiem Bündnis 90/Die Grünen. W 2019 r. wspierał Piątki dla Przyszłości, grając na pianinie na ulicy. 4 grudnia 2020 r. wsparł demonstracje w Dannenröder Forst występem na fortepianie w lesie.840 arkuszy muzycznych z wykonanego przez siebie na żywo utworu Vexations Erika Satie na początku marca 2021 r. Levit sprzedał, aby wesprzeć muzyków w pandemii.Na wniosek krajowej grupy parlamentarnej Bündnis 90/Die Grünen Levit został wybrany na posła do XVII Zgromadzenia Federalnego Dolnej Saksonii.

Recepcja

Eleonore Büning w 2010 r. na łamach “Frankfurter Allgemeine Zeitung” poświadczyła, że jeszcze przed egzaminami był “jednym z wielkich pianistów tego stulecia”. Nieco później Wilhelm Sinkovicz nazwał go na łamach prasy “artystą, który z brawurą rozwiązuje wszystkie techniczne sztuczki”. Jednak przy całej swej wirtuozerii Levit zawsze tworzy muzykę pełną poezji.” W październiku 2011 r. stacja 3sat wyemitowała 45-minutowy film dokumentalny Igor Levit - mój Liszt o pianiście i jego zamiłowaniu do muzyki Franciszka Liszta. W 2013 r. Kai Luehrs-Kaiser oświadczył, że o tym, czym naprawdę był talent Lewita, będzie można się przekonać dopiero za dziesięć lat. W 2020 r. kontrowersje wywołał krytyk muzyczny Helmut Mauró z “Süddeutsche Zeitung”. Mauró skrytykował w artykule Igor Levit jest zmęczony z 16 października 2020 r., że Levit poza swoją działalnością na Twitterze nie dokonał żadnych osiągnięć, które uzasadniałyby przyznany mu wcześniej Federalny Krzyż Zasługi. Użytkowników Twittera oskarżył o wyznawanie “ideologii roszczenia ofiar” i korzystanie z “ofiarnego moralnego prawa do nienawiści i zniesławiania”. Wraz z tymi zarzutami ocenił nagranie sonat fortepianowych Beethovena przez Levita jako “nieistotne”, a rosyjskiego pianistę Daniila Trifonova określił jako lepszego od Levita. Mauró już w recenzji z koncertu w 2019 r. zarzucił mu, że jego muzykalność jest tylko “wypracowana”, “wyrecytowana” i “zagrana na siłę”. Christiane Peitz z “Tagesspiegel” dostrzegła w tej argumentacji antysemickie stereotypy z ataków Richarda Wagnera na Feliksa Mendelssohna Bartholdy’ego. Levit nazwał tekst Mauró “jednoznacznie antysemickim w konotacji”. Według Levita, redaktor naczelny SZ Wolfgang Krach początkowo podkreślał, że popiera wkład Mauró. Wzbudziło to jednak ostry sprzeciw opinii publicznej: Bernhard Neuhoff, szef redakcji muzyki poważnej w Bayerischer Rundfunk, nazwał to klasycznym “odwróceniem ofiary od sprawcy”, że określa się to jako “ideologiczne i oszczercze, gdy Żyd denerwuje się, że Żydom grozi się śmiercią w Niemczech”. W tym kontekście Johannes Schneider zauważył na łamach Die Zeit, że Alice Weidel, liderka frakcji parlamentarnej AfD, już wcześniej publicznie oskarżyła prezydenta federalnego Franka-Waltera Steinmeiera o “pogłębianie podziałów w naszym kraju” poprzez uhonorowanie Lewita. 20 października Krach i współredaktor naczelna Judith Wittwer opublikowali tekst, w którym przeprosili Levita i czytelników SZ za to, że niektórzy uznali tekst za antysemicki, a wielu widziało w Levicie artystę i człowieka, który został zdegradowany przez ten artykuł SZ. Żydowski pisarz Maxim Biller nie zgodził się z Levitem i ironicznie określił artykuł Mauró w rubryce Zeit jako “tak antysemicki […] jak ciemnoczerwone popołudniowe słońce”. Na łamach NZZ Anna Schneider również oceniła oskarżenia o antysemityzm jako bezpodstawne, a krytykę redaktora naczelnego SZ określiła mianem hochsztaplerstwa. Fakt, że Levit, który “lubi tweetować polemicznie i często poniżej pasa”, uważa się za “zdegradowanego jako człowiek”, według SZ, jest “interesujący właśnie z tego powodu, że sam Levit już odmówił człowieczeństwa dysydentom”.

Dyskografia (wybór)

Beethoven: Późne sonaty fortepianowe. Ludwig van Beethoven: Sonata fortepianowa nr 28 A-dur op. 101, Sonata fortepianowa nr 29 B-dur op. 106, Sonata fortepianowa nr 30 E-dur op. 109, Sonata fortepianowa nr 31 As-dur op. 110, Sonata fortepianowa nr 32 c-moll op. 111 (Sony Classical 2013, nagranie zarejestrowane w dniach 2-5 stycznia i 3-5 lutego 2013 r. w willi Siemensa w Berlinie-Lankwitz).

Bach: Partity. Johann Sebastian Bach: Partita nr 1 B-dur BWV 825, Partita nr 2 c-moll BWV 826, Partita nr 4 D-dur BWV 828, Partita nr 3 a-moll BWV 827, Partita nr 5 G-dur BWV 829, Partita nr 6 e-moll BWV 830 (Sony Classical 2014, nagranie w dniach 23-26 stycznia i 8-11 maja 2014 r. w sali nr 1 Funkhaus Nalepastraße w Berlinie).

Bach, Beethoven, Rzewski. Johann Sebastian Bach: Wariacje Goldbergowskie, Ludwig van Beethoven: Wariacje Diabellego op. 120, Fryderyk Rzewski: Naród zjednoczony nigdy nie zostanie pokonany! (Sony Classical 2015, nagranie zarejestrowane 6-9 sierpnia 2015 r. w Funkhaus Nalepastrasse).

Życie. Works and arrangements by Ferruccio Busoni, Johann Sebastian Bach, Robert Schumann, Franz Liszt, Frederic Rzewski, Bill Evans (Sony Classical 2018).

Beethoven: Komplet sonat fortepianowych. Komplet sonat fortepianowych 1 - 32 (Sony Classical 2019).

Spotkanie. W programie rzadko wykonywane aranżacje utworów Bacha i Brahmsa w wykonaniu Ferruccio Busoniego i Maxa Regera oraz “Palais de Mari”, ostatni utwór fortepianowy Mortona Feldmana. (Sony Classical 2020)

W DSCH. Album zawiera 24 Preludia i fugi op.87 Dmytra Szostakowicza oraz Passacaglię na DSCH brytyjskiego kompozytora Ronalda Stevensona (Sony Classical 2021).

Nagrody (wybór)

2004: II nagroda na Międzynarodowym Grand Prix im. Marii Callas w Atenach

2004: I nagroda na Międzynarodowym Konkursie Akademii Pianistycznej Hamamatsu w Hamamatsu

2004: II nagroda na Olimpiadzie Pianistycznej w Kissingen

2005: Srebrny Medal na Międzynarodowym Mistrzowskim Konkursie Pianistycznym im. Artura Rubinsteina w Tel Awiwie, a także “Nagroda Specjalna za muzykę kameralną, Nagroda Publiczności oraz Nagroda Specjalna za najlepsze wykonanie współczesnego utworu obowiązkowego

2005: Nagroda Praetoriusa za promocję kraju związkowego Dolnej Saksonii

2009: Nagroda Luitpolda na Letnim Festiwalu Kissingera

2013: Nagroda dla solisty WEMAG na Festiwalu Meklemburgii-Pomorza Przedniego

2013: Nagroda dla Młodego Artysty Królewskiego Towarzystwa Filharmonicznego

2014: Nagroda Årets Internationale CD duńskiej stacji radiowej DR P2 za Beethoven: Późne sonaty fortepianowe

2014: Echo Klassik w kategorii Solistyczne Nagranie Roku za płytę Beethoven: The Late Piano Sonatas. 16 kwietnia 2018 r. Igor Levit zwrócił nagrodę w proteście przeciwko antysemityzmowi

2014: Nagroda Niemieckich Krytyków Płytowych za Beethoven: Późne sonaty fortepianowe.

2014: Nagroda dla debiutanta na BBC Music Magazine Awards

2016: Nagroda Gramophone za nagranie Bach, Beethoven, Rzewski

2018: Nagroda Gilmore Artist Award

2019: Opus Klassik w kategorii Instrumentalista Roku

2019: Międzynarodowa Nagroda Beethovena

2020: “Dar Pamięci” Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego

2020: Federalny Krzyż Zasługi na wstążce

2020: Nagroda Gramophone w kategorii instrumentalnej za nagranie i interpretację Sonat Beethovena.

2020: Nagroda za Zrozumienie i Tolerancję Muzeum Żydowskiego w Berlinie

2020: Opus Klassik bestsellerem roku za kompletne nagranie sonat fortepianowych Beethovena

2021: Artysta rezydent Tonhalle w Düsseldorfie (osiem koncertów bez transmisji na żywo)

2021: Nagroda Krajowa Dolnej Saksonii za rok 2020

2021: Nagroda za Dialog Kultur Instytutu Stosunków Kulturalnych z Zagranicą

Audio

Pianista Igor Levit Zwischentöne. Muzyka i pytania o człowieka, w rozmowie z Tanją Runow, Deutschlandfunk 6 października 2019 r.

Christoph Amend, Jochen Wegner: Dlaczego ludzie potrzebują teraz muzyki, Igorze Levit? W: Wszystko zostało powiedziane? Wywiad w podcaście Zeit Online. 2 kwietnia 2020 r.; dostęp 20 września 2020 r.

The Piano Podcast with Igor Levit and Anselm Cybinski, Igor Levit and Anselm Cybinski in conversation about Ludwig van Beethoven’s piano sonatas and other piano works, BR-Klassik, 2020, 2021.

Filmy (wybór)

Igor Levit - Mój Liszt. Dokument (2011), 43:00 min., Reżyseria: Andreas Morell, Produkcja: AVE Gesellschaft für Fernsehproduktion, Pierwsza emisja: 8 października 2011 r. na kanale 3sat, Niemcy, Synopsis by AVE Gesellschaft für Fernsehproduktion.

Pisma

z Florianem Zinneckerem: Hauskonzert. Carl Hanser, Monachium 2021, ISBN 978-3-446-26960-6.

Literatura

Pianista Igor Levit o odwadze cywilnej: “Passivity is no longer an option” Igor Levit w rozmowie z Luise Strothmann w Die Tageszeitung (taz) z 22 września 2018 r.

Georg Diez: Igor, mój przyjaciel - refleksja o Igorze Lewicie, światowej gwieździe, towarzyszu i najbardziej politycznym z pianistów. W: Das Magazin nr 43, 27 października 2018 r., s. 10-15.

Carolin Pirich: “Nie chcę być tylko człowiekiem, który naciska klawisze”. W: DIE ZEIT, nr 39, 19 września 2019 r., s. 15-17.

Alex Ross: Igor Levit jest jak żaden inny pianista. W: New Yorker, 11 maja 2020 r.

Hartmut Welscher: Zwycięzca bierze wszystko. Igor Levit i zasady gospodarki opartej na uwadze. W: VAN Magazine, 12 lutego 2020 r. (link archiwalny).

Wywiady

Augsburger Allgemeine z 14 lutego 2022: Wywiad z Igorem Levitem: “Jestem aktywistą, zarówno online, jak i offline”, autorstwa Georga Dieza.

Ciekawostki

Autorem projektu graficznego albumu On DSCH (2021), wydanego na płycie CD i winylu, jest artysta i grafik Christoph Niemann.

Pokrewne

Flying Uwe

Rolf Benz

Max Fuchs

Kontra K

Wilke Zierden

Copyright © Wikibiopedia | Polityka prywatności