Wikibiopedia

Hedwig Bollhagen

Hedwig Bollhagen (* 10 listopada 1907 w Hanowerze; † 8 czerwca 2001 w Marwitz) była niemiecką ceramiczką i współzałożycielką HB-Werkstätten für Keramik.

Życie

Hedwig Bollhagen dorastała jako półsierota w Hanowerze i uczęszczała do tamtejszego liceum. Po ukończeniu szkoły w 1924 roku odbyła w tym samym roku staż w garncarni w Großalmerode. Po gościnnych studiach w Państwowej Akademii Sztuk Pięknych w Kassel, od wiosny 1925 do lata 1927 roku uczyła się w Wyższej Szkole Ceramicznej w Höhr-Grenzhausen u Eduarda Berdela i Hermanna Bollenbacha, a w 1926 roku odbyła staż w garncarni Hamelin Gertrud Kraut w Hameln.

W latach 1927-1931 była zatrudniona jako projektantka i kierownik działu malarskiego w fabryce naczyń glinianych Velten-Vordamm w Velten.Po ich zamknięciu z powodu spadku eksportu w wyniku światowego kryzysu gospodarczego rozpoczęły się jej “lata tułaczki”, które zaprowadziły ją najpierw do Staatliche Majolikamanufaktur Karlsruhe, następnie do fabryk Rosenthala w Neustadt koło Coburga, do pracowni Wilhelma Kagela w Garmisch-Partenkirchen (do wiosny 1932 r.) i wreszcie jako “ekspedientkę” do lutego 1933 r. do galerii “Kunst und Handwerk” Tilly Prill-Schloemann i Bruno Paula w Berlinie. Do października 1933 r. pracowała jeszcze w dziale szklarskim i malarskim firmy J. Kalscheuer Cie. Steinzeugwerke m.b.H. we Frechen.

Kiedy kolońska ceramiczka Nora Herz dowiedziała się o nieudanej próbie ponownego założenia Zakładu Ceramiki Kamieniarskiej Haël-Werkstätten für Künstlerische Keramik, założonego przez ceramiczkę Margarete Heymann i jej męża Gustava Loebensteina, Hedwig Bollhagen udało się w 1934 roku założyć w starej fabryce ceramiki w Velten nową firmę HB-Werkstätten für Keramik GmbH z pomocą funkcjonariusza rzemiosła Heinricha Schilda i przy udziale Margarete Heymann i Nory Herz. Powstały one dzięki współpracy mistrza ceramiki Thomy Gräfin Grote jako asystentki handlowej i projektantki - opracowywała ona glazury dla Charlesa Crodela - oraz innych byłych pracowników zamkniętej w 1931 roku fabryki kamionki Velten-Vordamm GmbH, takich jak Theodor Bogler i Werner Burri, którzy wywodzili się z pracowni ceramiki Państwowego Bauhausu pod kierunkiem Gerharda Marcksa.

Od 1935 roku Charles Crodel otworzył przed firmą pole ceramiki architektonicznej, wnosząc jednocześnie swoje doświadczenie przemysłowe zdobyte w Vereinigte Lausitzer Glaswerke we współpracy z Wilhelmem Wagenfeldem przy opracowywaniu dekoracji. W 1939 r. Hedwig Bollhagen zdała egzamin mistrzowski z naczynia namalowanego przez Charlesa Crodela (1894-1973). W ten sposób stała się mistrzynią ceramiki i zdołała wyrwać firmę z rąk Niemieckiego Frontu Pracy (DAF).

Heinrich Schild, główny przeciwnik DAF, współzałożyciel i nieopłacany dyrektor zarządzający warsztatów HB, po II wojnie światowej wrócił do Nadrenii, a Hedwig Bollhagen przejęła firmę samodzielnie.Po zakończeniu II wojny światowej Heinrich Schild w 1946 r. przeniósł się z ówczesnego SBZ do Niemiec Zachodnich. Następnie Hedwig Bollhagen przejęła wyłączną odpowiedzialność za prowadzenie warsztatów HB. W 1972 roku warsztaty zostały upaństwowione, ale Bollhagen pozostała dyrektorem artystycznym przez dwadzieścia lat, aż do reprywatyzacji w 1992 roku, i pracowała aż do swojej śmierci. Jej następczynią została Heidi Manthey, uczennica Charlesa Crodela, z którym Hedwig Bollhagen współpracowała od momentu założenia firmy.

Hedwig Bollhagen zdobyła międzynarodową sławę dzięki swojej prostej, ponadczasowej zastawie stołowej do codziennego użytku, która w formie i dekoracji udanie łączy rustykalną tradycję z estetyką Bauhausu. Ona sama powiedziała: “Sztuka? O tak, niektórzy tak to nazywają. Robię talerze, kubki i garnki” lub bardziej skrótowo: “To tylko garnki i patelnie!

Hedwig Bollhagen została pochowana na cmentarzu miejskim w Stöcken, w dzielnicy Stöcken w Hanowerze.

Estate

Posiadłość Hedwig Bollhagen została wpisana na listę zabytków Brandenburgii jako zabytek ruchomy w 2004 r. pod patronatem Urzędu Ochrony Zabytków Brandenburgii.

W ramach spadku spadkobiercy powołali Fundację Hedwig Bollhagen jako fundację powierniczą pod opieką Deutsche Stiftung Denkmalschutz. Od lata 2008 r. miała być wystawiana w domu muzealnym “Im Güldenen Arm” w Poczdamie. Otwarcie planowanego muzeum zostało jednak odłożone w czasie po rozbieżnościach między Fundacją Hedwig Bollhagen i Towarzystwem Hedwig Bollhagen z jednej strony, a administracją miasta Poczdam z drugiej. Wywołana reportażem w czasopiśmie rbb Kontraste, na początku 2008 roku w mediach rozgorzała intensywna dyskusja na temat tego, w jakim stopniu Hedwig Bollhagen była świadomą beneficjentką tak zwanej “aryzacji” warsztatów Haëla. W 2008 roku Jewish Claims Conference nadal trzyma się przepisów odszkodowawczych z 1991 roku i potwierdza, że właściwy urząd państwowy ds. rozstrzygania otwartych spraw majątkowych zaprzeczył, jakoby sprzedaż była spowodowana prześladowaniami. Burmistrz Poczdamu Jann Jakobs zlecił Centrum Badań nad Współczesną Historią Poczdamu (ZZF) analizę, czy planowana stała wystawa ceramiki Hedwig Bollhagen w miejskim “Haus im Güldenen Arm” może zostać zrealizowana. Historyk Simone Ladwig-Winters, która doktoryzowała się, pisząc rozprawę o “aryzacji” berlińskich domów towarowych, opublikowała ją 14 lipca 2008 r., dochodząc do wniosku, że Hedwig Bollhagen nie była ani zwolenniczką, ani propagatorką narodowego socjalizmu, jak przedstawiało ją czasopismo “Kontraste”. W istocie czerpała korzyści ekonomiczne z antyżydowskich warunków ramowych w fazie narodowosocjalistycznego establishmentu, ale nie wykorzystywała ich świadomie na swoją korzyść. Jakobs wyraził wówczas zgodę na stałą ekspozycję ceramiki Bollhagen, która zostałaby uzupełniona o omówienie jej okresu po 1933 roku.

W 2002 r. jej imieniem nazwano nowo wybudowane gimnazjum w Velten, w Brandenburgii. W Hanowerze od 2006 r. jej imię nosi ulica w dzielnicy Seelhorst.

Stowarzyszenie non-profit “Kunsthandwerk e.V. Marwitz” podtrzymuje i zachowuje pamięć o Hedwig Bollhagen i jej pracy w swoich warsztatach poprzez wystawy.

Wyróżnienia

Złoty Medal Wystawy Światowej Paryż 1937

1938: Brązowy medal Międzynarodowa Wystawa Rzemiosła Artystycznego w Berlinie

1957: Złoty medal, Monachium

1958: Dyplom honorowy, Wystawa Światowa w Brukseli

1962: Złoty medal, Praga

1966: Nagroda im. Theodora Fontane przyznawana przez powiat poczdamski

1985: Złoty Order Zasługi Ojczyzny

1991: wystawa honorowa w Antiqua w Berlinie

1992: Nagroda kulturalna powiatu Oranienburg

1994: Wystawa honorowa kraju związkowego Berlin zorganizowana przez Förderverein Keramik-Museum Berlin

1996: Order Zasługi Kraju Związkowego Berlin

1997: Federalny Krzyż Zasługi I klasy (9 października 1997)

Wystawy

Berlin honoruje Hedwig Bollhagen. 8 października - 13 listopada 1994 r. Wystawa gościnna Keramik-Museum Berlin w Martin-Gropius-Bau Berlin

Hedwig Bollhagen - Unikatowe dzieła. Od 1 do 31 maja 1996 r. Galeria Theis Berlin.

Hedwig Bollhagen. Życie dla ceramiki. 22 czerwca 2007 r. - 13 stycznia 2008 r. Dom Historii Brandenburgii i Prus, Kutschstall przy Neuer Markt, Poczdam

Hedwig Bollhagen (1907-2001) w setną rocznicę urodzin. 26 sierpnia - 31 grudnia 2007 r. Muzeum Ceramiki w Berlinie

Garnki, kubki, kufle dla VEB Stadtgrün i innych - ceramika podarowana i zamówiona przez HB-Werkstätten Marwitz. 3 listopada 2007 r. - 3 lutego 2008 r. Muzeum Pieców i Ceramiki Velten, Wilhelmstraße 32, Velten (Mark)

Hedwig Bollhagen - Ceramika. Wystawa specjalna, 12 kwietnia - 21 września 2008, Muzeum Ceramiki w Bürgel

Hedwig Bollhagen. Ceramika architektoniczna i ochrona zabytków. 11 lutego - 13 sierpnia 2012, Towarzystwo im. Hedwig Bollhagen jako gość Keramik-Museum Berlin

Literatura

Gudrun Gorka-Reimus (red.): Hedwig Bollhagen. Życie dla ceramiki. Z przedmową Angeli Merkel. Niemiecka Fundacja Ochrony Zabytków. Monumente Publikationen, Bonn 2007. ISBN 978-3-936942-85-9

Uczciwa cena za ziemię. (Memento z 27 września 2007 r. w Internet Archive) Lothar de Maiziére o prehistorii Warsztatu Hedwig Bollhagen. W: Maerkische Allgemeine, Poczdam, 14 czerwca 2007 r.

Ursula Hudson-Wiedenmann: Uczciwa cena? (Memento z 29 września 2007 r. w Archiwum Internetowym) O prehistorii warsztatów HB w Marwitz - odpowiedź. W: Maerkische Allgemeine, Poczdam, 16 czerwca 2007 r.

Andreas Heger: Ceramika użytkowa - Hedwig Bollhagen i warsztaty ceramiczne HB. VDG, Weimar 2005, ISBN 3-89739-491-X (ok. 170 s. autoportret z adnotacjami Die Keramikerin Hedwig Bollhagen über sich selbst und Verzeichnis der Seriengeschirrformen - ohne Dekore und mit Fehldatierungen).

Krótka biografia: Bollhagen, Hedwig. W: Kto był kim w NRD? 5. edycja. Tom 1, Ch. Links, Berlin 2010, ISBN 978-3-86153-561-4.

Heinz-Joachim Theis: Hedwig Bollhagen (1907-2001). Ceramika ozdobna i użytkowa. Self-publishing, Berlin 2012

Muzeum Pieca i Ceramiki w Velten: Doskonalenie tego, co proste. Hedwig Bollhagen kończy dziewięćdziesiąt lat. Velten 1997.

Simone Ladwig-Winters: Opinia eksperta na temat oskarżeń o “aryzację” wysuwanych wobec Hedwig Bollhagen. (PDF; 519 kB) Poczdam 2008.

Pokrewne

Hildegard Braukmann

Copyright © Wikibiopedia | Polityka prywatności